18 Ekim 2017 Çarşamba

İpek Böcekciliği Gün Yüzüne Çıkıyor

23 Nisan 2016, 19:09
Bu makale 1378 kez okundu
İpek Böcekciliği Gün Yüzüne Çıkıyor
Osman TOKGÖZ

OSMANLI DÖNEMİNDE İPEK BÖCEKCİLİĞİ, DOKUMACILIK EL SANATLARITRABZON’DA YAPILIYORDU

Osman TOKGÖZ (Eğitimci Yazar)

KARADENİZ TARİHİNDE İPEK BÖCEKÇİLİĞİ ve bazı el sanatları FAROZ’da da yapıldığı görülmüştür.
Yapılan araştırmalarla Trabzon’da ve Karadeniz’in bazı yörelerinde çok önceden ipekböcekçiliği  yapıldığı ortaya çıktığı görülmüştür. Trabzonlu Hemşerimiz Çorum Hitit Üniversitesi İlahiyat Fakültesi  Prof. Dr. Candan NEMLİOĞLU’nun  sanat tarihi  konusunda yaptığı araştırma ve incelemeleri  sırasında bazı kaynaklarda Trabzon’da ipekböcekçiliği yapıldığına dair bilgilerle karşılaştı.İlk araştırmaları yapan hocamız Trabzon’a geldiğinde bana da bu konudaki bilgilerini ilettiler. Daha önce de Trabzon’un Tarihi konusunda çalışmalarım olması nedeniyle bu konuyu derinlemesine araştırmaya başladım. 
 İlk olarak Osmanlının tuttuğu salnameleri inceleyerek ipekböcekçiliğinin nereden geldiği araştırmaya başladım. Bu araştırmalara göre Gümüşhane üzerinden Zigana dağlarından Trabzon’a inen ipek yolu güzergahından, ipeklerin ham madde olarak geldiği, şu an Torul ve havalisinde dut pekmezinin yapılması nedeniyle eski kaynakların incelendiği, ancak şimdiki Faroz , Vakfıkebir, Tonya havalisinde ipekböcekçiliğiyle ilgili bazı eski süs örtülerine rastlanması nedeniyle salnamelerin daha detaylı incelemeye başladım. 
 
 İpekböcekçiliğinin  Osmanlıca Trabzon Vilayet Salnamesinin (miladi 1901  Hicri 1319  sayfa 201-203 Tercümesinin 19. cildinde………409-411-413-415……….. sayfasında ipekböcekçiliği ile bilgiler yeralmaktadır. Ayrıca Araştırmacı Yazarlarımızdan Mustafa Yazıcının Trabzon Esnaf Odalarının çıkardıkları Mart 2003“Girişim” adlı derginin  28-29. Sayfalarında da bu salname belgelerinin tercümesi ipekböcekçiliğinin Trabzon sahilinden özellikle Faroz merkezli olmak üzere Çarşamba, Samsun havalisine kadarda gittiği görülmektedir. 
Trabzon ve havalisinde eskiden beri ipekböcekliliği  ve el işlemeciliği, gümüş, altın örgücülüğü yapıldığı  anlaşılmış hatta kuyumculuk  ve ipekböcekliliği Prf.Dr.  Candan Nemlioğlu Hocamızın gösterdiği yaklaşık 150-200 yıllık örtüler ve el işi işlemelerin de olması bu durumu kanıtlamaktadır. 
 
ipekböcekçiliği hammaddesi olan ürünlerin Trabzon merkez sahilde ve havalisinde olduğu özellikle yapılan ipekböcekçiliği ürünlerinin el dokumacılığının, el örgüsü işlerin Faroz’da halen yapıldığı, bu ürünlerin tekstil ürünleri haline getirilmesinin Trabzon, Rize,Tirebolu Çarşamba ve Giresun’da devam edilmesi Doğu Karadeniz Bölgesi’nin el sanatları alanındaki kültürünün çok eski olduğunu gösterir. Trabzon’da ise ipekböcekçiliği tezgahlarının eskiden Faroz’da  bulunması yanı sıra günümüzde de el dokumacılığı, hasır gümüş bilezikler, el işlemesi altın örgülerinin halen yapılması, Faroz’un el sanatları alanında kültürünün çok eskilere dayandığının bir göstergesidir.


Bu konudaki en önemli kanıt ise Trabzon yöresinde bulunan el işlemesi ipekböcekçiliği örtüleri,  elbiseleri,  Fotoğraflarda gösterildiği gibi halen  mevcut olmasından anlaşılmaktadır.




Prof.Dr.Candan NEMLİOĞLU'na Trabzon el işlemesi olarak verilen yaklaşık 200Yıllık İpekden yapılmış altın tellerle işlenmiş yatak örtüsü görülmektedir.


Araştırmacı Yazarlarımızdan Mustafa Yazıcı hocamızın da çevirisini yaptığı diğer kaynaklar bu araştırmalarımı doğrulamaktadır. Sanat Tarihçimiz olan akademisyen Prof. Dr. Candan Nemlioğlu’na iletilen bu belgeler de değerlendirilmiştir. Trabzon - Samsun ve havalisinde ipekböcekliğinin el dokumalarının yapılışına dair bilgi ve belgeler gün yüzüne  çıkmıştır. 


Prf. Dr. Candan Nemlioğlu da Trabzon konusunda yaptığı her çalışmayı Trabzon’da yapılan sergilerde görsel olarak sunduğu, budan sonrada çalışmalarına devam edeceğini, bu çalışmalardan  ötürü de mutluluk duyduğunu ifade etmiştir. Kendisi de bu  alanlarda çalışma gösteren tüm araştırmacılara takdirlerini ve başarılarını iletmiştir.


Salname asıllı belgede Karadeniz bölgesinde ve Trabzon havalisinde yapıldığı ifade edilen ipekböcekçiliği bilgisi yeralmaktadır.
de


loading...

Bu içeriğe yorum yapan ilk siz olun!

  • Ad Soyad:

  • Yorum:

  •  

    @name x

  • UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve tamamı büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır. Ayrıca suç teşkil edecek hakaret içerikli yorumlar hakkında muhatapları tarafından dava açılabilmektedir.
    Hangi Ülkenin Aracını Kullanıyorsunuz?

    NAMAZ VAKİTLERİ
    Görüntülemek istediğiniz ili seçiniz:
    banner17
    EN ÇOK YORUMLANANLAR
    BUGÜN
    BU HAFTA
    BU AY
    SPOR TOTO SÜPER LİG
    Tür seçiniz:
    SENDE YAZ
    Ziyaretçi Defteri
    Ziyaretçi Defteri

    Siz de yazmak istemez misiniz?

    Ziyaretçi Defteri
    ARŞİV